در دوران زندگى سياسى امام باقر عليه السّلام نكته‌اى توجه مرا جلب كرد و آن اين است كه استدلال‌هايى كه در نيمهء اول قرن هجرى در باب خلافت بر زبان اهل بيت مىگذشت همان‌ها را امام باقر عليه السّلام تكرار مىكند . خلاصهء آن استدلال اين است كه عرب بر عجم تفاخر كردند به خاطر پيغمبر ، و قريش بر غير قريش تفاخر كردند به خاطر پيغمبر . اگر اين درست است ، پس ما كه نزديكان و خاندان پيغمبريم اولى به پيغمبريم از ديگران ، با اين حال ، ما را كنار مىزنند و ديگران خود را وارث حكومت او مىدانند . اگر پيامبر مايهء تفاخر قريش بر ديگران و مايهء تفاخر عرب به عجم است ، پس موجب اولويّت ما بر ديگران نيز هست . اين استدلالى است كه در صدر اول بارها در كلمات اهل بيت تكرار شده است . اكنون مىبينيم امام باقر هم در سال‌هاى بين 95 و 114 ، كه دوران امامت آن حضرت است ، اين كلمات را بيان مىكند . و محاجّه براى خلافت چيز خيلى معنىدارى است . دوران امام صادق عليه السّلام دوران امام باقر عليه السّلام هم تمام مىشود و از سال 114 امامت امام صادق عليه السّلام شروع مىشود و تا سال 148 ادامه مىيابد . امام صادق عليه السّلام دو مرحله را در اين مدت طى مىكنند : يكى از 114 تا سال 132 يا 135 ( يعنى ، يا تا غلبهء بنى عباس يا تا خلافت منصور ) ، اين يك دوره است كه بايد آن را دورهء آسايش و گشايش دانست و همان است كه معروف شده به خاطر نزاع بنى اميه و بنى عباس ائمه فرصت كردند معارف تشيع را بيان كنند . اين مخصوص همين دوران است ، زمان امام باقر عليه السّلام چنان چيزى نبود ، بلكه زمان قدرت بنى اميه بود و هشام بن عبد الملك كه درباره‌اش گفته‌اند : « و كان هشام رجلهم » و بزرگ‌ترين شخصيت بنى اميه بعد از عبد الملك بود ، در زمان امام باقر عليه السّلام حكومت مىكرده است . بنابراين ، زمان امام باقر عليه السّلام هيچ‌گونه اختلافى بين كسى و كسى كه موجب اين باشد كه ائمه بتوانند از فرصت استفاده كنند نبوده است . جنگ‌هاى داخلى و اختلافات سياسى مربوط به زمان امام صادق عليه السّلام آن هم اين دوران نخستين است كه آهسته ، آهسته دعوت بنى عباس و گسترش آن آغاز شده بود و نيز اوج دعوت شيعى علوى در سرتاسر دنياى اسلام بود كه اكنون مجال شرح آن نيست .